Monday, January 24, 2011

हे भलते अवघड असते....

फलाट सोडून निघालेल्या गाडीसारखं गलबलून टाकणारं दुसरं दृश्य नसतं. इंजिनाच्या एका धक्क्याने सगळ्या डब्यांचा संसार, त्या बिलगलेल्या रूळांना अलविदा करायला लागतो. तो लोखंडी चर्रचर्र आवाज कुठेतरी आपलाही कंठ भरून आणतो. तडतडणारं मन लगेच रचून टाकतं एक नविन झेन हायकू –
फिरती चाके, सुटता काठ,
बदलत्या सांध्यांचा, जुनाच घाट,
कधी मनभर... कधी डोळ्याबाहेर...
वर्षानुवर्ष ही गाडी फलाटाचा असाच निरोप घेतेय. ’फारसे लागेबांधे ठेवू नयेत, इथली आपली भेट ही काही क्षणांचीच’ असा अदृश्य निर्देश जणू ती करत असते. गाडीचा निरोप असतोही विलक्षण सैरभैर करणारा..... उर्मिलेकडे एका क्षणात पाठ फिरवून वनवासात निघालेल्या श्री लक्ष्मणासारखा........!
फलाटाची आस सोडत, मान वळवत गाडीने घेतलेली गती मला नेहमीच अस्वस्थ करून सोडते. सुटलेल्या गाडीमध्ये एक छोटीशी का होईना जागा मिळावी म्हणून जीवाच्या आकांताने धावणारी खुजी माणसं मला बघवत नाहीत. अशी एखाद्याची गाडी चुकू शकते?
तांबड्याचा हिरवा व्हायचा अवकाश असतो फक्त एका क्षणाचा. मग सुरू होतो वेग घ्यायच्या आत दरवाज्याला लटकण्याचा केविलवाणा प्रयत्न..... कोण आता समजावणार यांना?
घड्याळ्याच्या काट्यांची पाईक असणारी ही गाडी... काळपुरूषही असाच कधीच कुणासाठी थांबत नाही म्हणे ! इंजिनाने श्वास भरून शिट्टी द्यायची, गाडीने सुरू व्ह्यायचं, फलाटाने हातातून हात अलगद सोडायचा... आमच्या संदीप खरेने एका कवितेत जबरदस्त दोन ओळी लिहील्या आहेत –
"का रे इतका लळा लावून नंतर मग ही गाडी सुटते?
डोळ्यांदेखत सरकत जाते, आठवणींचा ठिपका होते..."
रेल्वेला ’रिअर-व्ह्यू-मिरर’ नसतो हे किती बरं ना !!
गाडी सुटताना मी बाहेर पहायचं कटाक्षाने टाळतो.
गाडी सुटताना पोटात उठणारा एक अनाकलनीय गोळा मी मोठ्या शिताफीने दाबून टाकतो.
गाडी सुटताना कानावर पडणारे निरोपांचे भिजलेले संकेत मी ऐकून न ऐकल्यासारखे करतो.
गाडी सुटताना थरथरत्या मनाच्या तळघरात अस्पष्टपणे जाणवणारी हुरहुर मी झटकून टाकतो.
छाती फुटेस्तोवर गाडीच्या मागे पळूनही, हाती काहीच न लागल्याने, फलाटाच्या शेवटच्या टोकाला धापा टाकत, हताशपणे गुडघे धरून खाली वाकलेला माणूस माझ्या डोळ्यांना दिसणार नाही याची मी पुरेपुर दक्षता घेतो.
स्टेशनच्या मायेतून बाहेर पडल्यावर दूरपर्यंत दिसणार्‍या समांतर रूळांवर ’वेग घेऊ की नको?’ अशी गाडीची झालेली घालमेल मी केवळ एक कल्पनाविलास म्हणून हसण्यावारी नेतो.

Let me Confess…. खिडकीतून अगर उघड्या दरवाज्यातून सोडलेल्या स्थानाकडे मागे वळून बघण्याचा दुर्दम्य पोलादीपणा माझ्याकडे नाही. निरोपसमारंभ मला फारसे सहन होत नाहीत. प्रश्न वियोगाला गिळायचा नाही पण दूर जाण्याची साकाळलेली भावना मला तितकीशी रूचत नाही. माणसाने कसं इंजिनासारखं एका समोरच्याच दिशेला अग्रेसर असावं ! It’s a one way journey, dear….
फलाटाला अलविदा....
फलाटावरच्या सळसळत्या जीवंतपणाला अलविदा.....
फलाटाच्या ओथंबलेल्या जवळीकेला अलविदा....
काढत्या पायांनी परतीच्या वाटेला लागलेल्या बिनचेहर्‍याच्या गर्दीला अलविदा....
स्टेशन सुनं पडल्यावरही वेड्यासारखं वेळ दाखवत राहणार्‍या त्या तपस्वी घड्याळाला अलविदा...
गाडी निघून गेल्यावर मौनपणे आपल्या शिसाच्या अंगावर कोरडा, भावनाशून्यपणा आणणार्‍या रूळांना अलविदा..
गाडी सुटली...प्रवास सुरू झाला... प्रवास संपेलदेखील.. खिडकीतून डोकावत असणारा संभार किती आत घ्यायचा हे ज्याचं त्याने ठरवावं !! पुढचं स्टेशन.. पुढचं आवर्तन....
पण एक मात्र नक्की,
फलाट सोडून निघालेल्या गाडीसारखं गलबलून टाकणारं दुसरं दृश्य नसतं....

9 प्रतिक्रीया:

parag said...

bhavana mandata yena hi kevadhi mothi takad tuzyat aahe ekhadi post aavadali asa ka vatata karan aaplya manatahi tasach yet asata pan tumchyasarakhe phar thode astat ki te mandata yeta!!!!!

Nehamipramanech 1 no. post aahe

Mangesh Padalikar (M.D.P.) said...

गाडी सुटली...फ़लाटांवरी निश्वासाचा कचरा झाला...
गाडी गेली..डोळ्यांमधल्या निर्धाराचा पारा फ़ुटला.
ती गाडी आणि त्या platform नामक जागेवरच्या भावना....jst जबरदस्त!!

onkardanke said...

'' हे भलते अवघड असते '' ही संदीप खरेची कविता माझी अत्यंत आवडती आहेत. आता याच नावाचा तुम्ही लिहलेला ब्लॉग माझा एक आवडता ब्लॉग बनलाय. शब्दामधून प्लॅटफॉर्मचे चित्र डोळ्यासमोर उभी करण्याची शैली खरचं जबरदस्त !

SHAPU said...

Excellent... it touched deep inside... gr8..

Akki said...

Excellent articles and this particular song too.. bhari ahe ekdam !!

ulhasbhide said...

“गाडी सुटली ... प्रवास सुरू झाला .........
........... फलाट सोडून जाणार्‍या गाडीसारखं
गलबलून टाकणारं दुसरं दृष्य नसतं.”

खूप छान, मस्त, सुंदर .....
.... आणखी शब्द सुचणं,
अवघड आहे.

Ketaki... said...

Heyy,

I was looking for some marathi blogs to read online and guess what I came across. It took me some time to realize its you. How are you?
I don't know if you still remember me, we were friends for a while when I was a trainee in Thermax. Do write back if you remember me. :)

Regards
Ketaki

aruna said...

गाडी सुततानाचा क्षण गाडीमधे बसलेल्याना आणी बाहेर अस्लेल्याना, दोघानाहि विषादाचा असतो. कहीतरी निसटून जात असते, आणी काही नव्याची चाहुल असते!पण दोन्हीतही एक हुरहूर असते.
तुमचे वर्णन अतिशय चपखल.
पुन्हा ब्लोग्वर ऎक्टिव्ह झालात त्याबद्दल अभिनन्दन.

Sagar Kokne said...

या अशा पोष्टी तूच टाकु शकतोस...भारी!