Tuesday, August 15, 2017

गेम ऑफ थ्रोन सीजन७ एपिसोड५ : इस्टवॉच

Because we all are breathing... खलास !

कमीत कमी शब्दात जाॅन स्नो जणू सगळ्या गेम आॅफ थ्रोन ची कळ उलगडून दाखवतो. Survival of the fittest. अनेकरंगी अनेकढंगी नमुने बर्फाच्या रगाड्यात एकत्र आली आहेत - एकमेकांचे जुने हिशोब आणि द्वेषांचे EMI घेऊन. यात जळक्या चेहऱ्याचा हाऊंड आहे, बऱ्याच वर्षांनी सापडलेला कुशल कारागीर पण मूळचा क्षत्रिय गॅंड्री आहे, नवसंजीवनी मिळून खलिसीच्या सेवेत पुन्हा जाॅईन झालेला (आणि परत एकदा Friendzone व्हायला आलेला) जोराह माॅरमोंट आहे, GOT चा नाना पाटेकर असं मी ज्याला म्हणतो तो टाॅरमुंड आहे आणि या सगळ्या चक्रमादित्यांना 'सूत्रे मणिगणः इव' पद्धतीने धरून ठेवणारा जाॅनबाबा स्नो आहे. आधीच्या सर्व सीजन मधे विखुरलेली पात्र अन् त्यांचे subplots आता गुंडाळत आणत जबरदस्त शेवटाकडं जाण्याचा प्रयत्न चालू आहे HBOचा. 'यांनी यंव केलंय, त्यांनी तंव केलंय... आम्ही काय हून एकत्र लढायचं' या खदखदीच्या प्रश्नावर आपल्या तद्दन ब्रिटीश accent मध्ये स्नो म्हणतो "Because we all are breathing...."

ड्राॅगनच्या सर्जिकल स्ट्राईकमधून ब्राॅन च्या प्रसंगावधानाने वाचलेला जेमी पण तेच म्हणतोय. जे पाहिलंय त्याने तो सुन्न झालाय. फार पूर्वी (म्हणजे helmets आणि एन् नरसिंहन् नसताना) कॅरेबियन बेटांवर क्रिकेट खेळणं म्हणजे यमयातना असायच्या. जोएल गार्नर, चार्ली ग्रिफीथ वगैरे सैतान दात करवदून, लाल डोळ्यांनी तो उसळी चेंडू टाकायला धावत आले की अगदी नाॅन-स्ट्राईकर च्या फलंदाजाची ओली व्हायची असं आमच्या वासू परांजपेंनी कुठेतरी सांगितल्याचं आठवतंय. तसं फक्त एका ड्रॅगन ने केलेला विषय बघून जेमी मुळापासून हादरलेला आहे. ब्राॅन,अर्थातच, लॅनिस्टरांवर जीवरक्षणाचा अजून एक डेबिट मेमो चढवून दात विचकतो आहे. संभाव्य धोक्याची पुरेपूर कल्पना आलेला जेमी सेरसीला सावध करणार आणि काही तरी प्रतिकार करणार Because we all are still breathing...

युद्धभूमीवर टीरीयन पडेल चेहऱ्याने फिरतो आहे. हा विध्वंस त्याच्या कल्पनेपलीकडचा आणि कितीही झालं तरी जळून बेचिराख झालेली माणसं पूर्वाश्रमीचे त्याचेच लोक. Peter Dinklage चे डोळे फार बोलके आणि विलक्षण reflective आहेत. डेनेरिस पकडलेल्या सैन्याची एक छोटीशी All-Hands meeting घेते. 'शरण या किंवा मरा' या आॅफर मधे न समजण्यासारखं काय आहे बरं?? तरी काही निबर खोडं हिरवा दिवा लागूनही सिग्नल ला थांबलेल्या माठांसारखे तसेच उभे असतात. मग जे काम डेनेरिसच्या चुरचुरीत लीडरशीप भाषणाने होत नाही ते ड्राॅगनच्या एका डरकाळीने होतं. सॅमच्या बाबांना मात्र हिरोपंतीची सुरसुरी येते. अत्यंत न पटणाऱ्या लाॅजिकने ते मान तुकवायला नकार देतात. पोरगंही पेटून उठतं. ('श्लेष' हा मराठी साहित्यातून हद्दपार होत चालला आहे अशी कुरबूर करणाऱ्यांच्या तोंडावर मारण्यासाठी केलेला विनोद आहे तो.... इंग्रजी माध्यमात शिकलेल्या नवश्रीमंतांसाठी : श्लेष = Pun Intended) डेनेरिसला example सेट करायचं असतं. टीरीयनला हिंसाचार टाळायचा असतो. टार्ली पितापुत्र 'मोडेन पण वाकणार नाही' स्टेट मधे गेलेले असतात. टाईमआऊट संपतो अन् डेनेरिसच्या एका इशाऱ्यासरशी रांडेल आणि डिकाॅन महाशयांची पार होळी होते. टीरीयन व व्हेरीस दोघांनाही हे खटकतंय, पण सांगता कोणाला? रात्री श्रमपरीहीर करताना दोघांचेही मेंदू यावर ओव्हरटाईम करत आहेत. ड्राॅगन ने साजरी केलेली दिवाळी पाहून लॅनिस्टर आर्मीने सामूहिक गुडघाटेक धोरण स्वीकारलं कारण we all are still breathing...

Thanks God, we all are still breathing अगदी हेच ब्रॅन स्टार्कला वाटतंय. चौथ्या मितीमधे जाऊन तो व्हाईट वाॅकर्सचा लेटेस्ट स्टेटस घेऊन येतो तो कमाल चित्रीत केलाय प्रसंग. बर्फाळ पार्श्वभूमीवरचे सुरूवातीचे उड्डाण म्हणजे तर one of the best shot sequence in GOT. कॅमेरामन ला माझ्यातर्फे चितळेच्या दोन बाकरवड्या. नाईट किंग ची नजर भर दिवसाही आपल्याला थरारून टाकते. ब्रॅन मग लागलीच जाॅनला मेसेज करतो.

Dragonstone वर जाॅन स्नो background ला "आवारापन, बंजारापन... एक खला है सीने मे" वाजवत नुसताच फिरतो आहे. माझा बिल्डींगही खाली न उतरून जाणारा एक मित्र त्याच्या या अवस्थेला Lonxiety (loneliness+anxiety) म्हणतो. तो असा 'जीवन व मृत्यूचं स्वरूप काय?' 'वरूण धवनमधे नायकत्वाचा नेमका कोणता गुण आहे?' 'हे विश्व खरंच होलोग्राफीक आहे काय?' 'मारूबिहाग मधे कोमल स्वर का वर्ज असतात?' 'सेंद्रीय शेतीने GDP कसा वाढेल?' वगैरे महत्वाच्या विषयांवर चिंतन करत असतानाच युद्धभूमीवर विजयपताका फडकावून आलेली डेनेरिस पुढ्यात लॅंड होते. इतरांवर डाफरून त्यांना हिडीसफिडीस करणारी सरकारी रूग्णालयाची खाष्ट रिसेप्शनिस्ट एखादा handsome hunk येताच लोण्याहून मृदू होऊन जाते तसा तो अक्रारविक्राळ ड्राॅगन जाॅन स्नो च्या समोर अगदी प्रेमात येतो. बरंचसं धैर्य एकवटून जाॅन त्याला स्पर्श करतो व R+L = J थेअरी ला पुन्हा एकदा प्रचंड पाठबळ देतो. 'हे जनावर नेमकं याच माणसासमोर पघळलं कसं काय' यावर बोलायचं सोडून डेनेरिस मात्र 'तू वार पचवून, मेलेला परत जीवंत झालास म्हणे' असले फुटकळ प्रश्न विचारत राहते. दोघांमधे काही घडेल असं वाटत असतानाचं चांगल्या सिरीयल मधे जाहिरातीचा ब्रेक यावा तसा जोराह मोरमोंट मधे टपकतो. हे झुरते आशिक म्हणजे लै बेक्कार जमात. यांचा पिछा सुटता सुटत नाही. ग्रेस्केल सारख्या जीवघेण्या आजारातून, सॅमवेलच्या मटका प्रयत्नाअंती, वाचल्यावर जोराह ही हेच म्हणतोय I am still breathing.

भाऊ व बाबांचा बारबेक्यू झाल्याचं सॅमला अजून कळलेलं नाहीये. पण त्या सिटाडेल मधल्या विक्षिप्त म्हाताऱ्यांवर कावलेला आणि उणे तीन जाॅब सॅटीसफॅक्शन असलेला सॅमवेल शेवटी तिथून निघून जायचं ठरवतो. जाताना संभाव्य लढाईला उपयोगी पडणारा knowledge-base बरोबर घ्यायला तो विसरत नाही.
सान्सा व आर्या मधे मतभेदाच्या ठिणग्या पडतच आहेत. त्यांना वारा घालण्याचं काम लिटलफिंगर इमान इतबारे करत आहे. विशेषतः एपिसोडच्या शेवटी सान्साचं खूप जुनं लेटर अचूकपणे प्लॅंट करून त्याने आपला डाव व्यवस्थित टाकला आहे. आर्याचं डोकं सटकलं तर राडा होईल हा त्याचा होरा आहे. After all Chaos is the ladder !! खरं तर सगळीचं स्टार्क भावंडं या ना त्या प्रसंगातून मरणाच्या दारातून परतली आहेत. गप्प आपलं एकोप्याने रहायचं सोडून नसत्या कलागती चालू आहेत. जाॅनचं वाक्य यांनाही लागू पडतं we all are breathing...

Dragonstone च्या बोर्डरूम मधे तातडीची मिटींग होते पुढील प्लॅन ठरवायला. काॅमन शत्रूशी लढण्यासाठी सेरसीची मदत घेता आली तर पहावी असा तल्लख विचार सगळ्यांच्या सुपीक मेंदूतून बाहेर पडतो. आणि मग टीरीयन आणि सर डेव्हाॅस Kings Landing ला खुश्कीच्या मार्गाने जातात. धाकट्या बंधूंना बघून जेमीचा फ्यूज उडतो पण विषयाचं गांभीर्य लक्षात घेऊन तो पुढील कार्यवाही करतो. मधल्या काळात सर डेव्हाॅस आपल्या घरचा रस्ता असल्यागत लोहारगल्लीत पोचतात व बराथयिन कुळातील गॅंड्री ला घेऊन परततात. सगळी पात्र अशी परत एकमेकांच्या आयुष्यात आलेली बघून फार मजा येते. या दिवट्याचे दोन उपयोग आहेत - ड्रॅगन ग्लास ची हत्यारं बनवायला आणि पुढेमागे कुणीच नसेल तर थ्रोनसाठी उमेदवारी अर्ज दाखल करायला ! आयुष्यात कधी कुणाला सिक्कीम लाॅटरी लागेल ते सांगता येत नाही.

सेरसीची मदत हवी असेल तर एखादा जीवंत व्हाईटवाॅकर पकडून आणून तिला दाखवावा असा अत्यंत पांचट व अव्यवहार्य विचार डेनेरिसचा दरबार बोलून दाखवतो. हाॅटेलमधे बिल आल्यावर सर्वप्रथम पाकीट काढणाऱ्या सज्जन मित्राप्रमाणे जाॅन लगेच volunteer करतो. डेनेरिस 'खुलता कळी खुलेना' मधल्या मानसी सारखी कळवळते. जाॅन व तिच्यामधली सलगी बघून जोराह तत्परतेने 'मी पण जातो' अशी आॅफर देतो. त्यावर तीची पार अलका कुबल व्हायची बाकी होते. आपण डोथ्राकी आणि ड्रॅगन घेऊन इथे आलोय कश्याला आणि करतोय काय वगैरे विचार तिच्या अचानक हळव्या झालेल्या मनाला शिवतंही नाहीत. जाॅनचं पुणेरी टोमणं मारणं चालूचं असतं. "Your grace, if I don't come back, you will have one less king in the North to deal with" हे छद्मी उद्गार तत्कालिन युद्धाला अनुसरून नसून जोराह मोरमोंटने डेनेरिसचे हात पकडल्याच्या जळफळाटातून आल्याचा आम्हांस दाट संशय आहे !!

पण या कारणपरत्वे मंडळींना ईस्टवाॅच ची आठवण येते हे महत्वाचे. तिकडे चित्रविचित्र मंडळींची मांदियाळी भरलेली असताना आपले मॅनेजमेंट कौशल्य वापरून जाॅन त्या सगळ्यांची मोट बांधतो आणि एका अनामिक व्हाईट वाॅकरच्या शोधात बर्फात कूच करतो. Sureshot मरणाच्या सावलीला चेस करायला निघालेल्या या टोळीला आश्वस्त करणारा, सरदार जाॅनभाऊ स्नो यांचा एकच तेजस्वी विचार - We all are (still) breathing)....
जय माहेष्मती ! जय वेस्टोरस !!

टीपा:
(अ) सेरसीच्या डोहाळजेवणाला युराॅन ग्रेजाॅय उपस्थित राहील काय?
(ब) सेरसी आपल्यावरही spying करते हे कळल्यावर जेमीचा चेहरा पाहण्यासारखा झाला होता.
(क) जाॅन ची लीडरशिप क्वालिटी खरंच वाखाणण्याजोगी आहे. काल बोट ढकलताना तो सगळ्यात पुढे होता. मोरमोंट मागे वळून निरोपाचा छचोरपणा करत असताना जाॅन मात्र ध्येयाकडे लक्ष ठेऊन होता. ईस्टवाॅच हून निघालेल्या पलटणीच्या ही तो अग्रस्थानी होता. This is called Leading from Front. मात्र मागे Hardhome ला झालेल्या भीषण लढाईच्या वेळी सगळ्यात शेवटी तो बोटीत चढला. या त्याच्या गुणासाठी व डेनेरिस ला मारलेल्या "This time I request you to trust in stranger" डायलाॅग साठी पुणेरी पगडी व उपरणं देऊन सत्कार !!
(ड) ड्राॅगन वर काय प्रथमोपचार केले गेले व हे चिरंजीव तत्काळ इतके टुणटुणीत बरे कसे झाले या संबंधी माहितीच्या अधिकाराखाली अर्ज करावा असा सिरीयसली विचार चालू आहे.
(इ) "हॅलो... हॅलो... कुणी आहे का तिथे?" - इति ग्रेवर्म
(ई) "Ditto" - यारा ग्रेजाॅय, थिआॅन ग्रेजाॅय

#GameOfThrones #GOT #Eastwatch #S07E05

⁃ By Vikrant Deshmukh

गेम ऑफ थ्रोन सीजन७ एपिसोड४ : द स्पॉईल्स ऑफ वॉर

"ती आली, तिनं पाहिलं आणि तिनं जिंकलं"... हा मग फक्त वापरून गुळमुळीत झालेला डायलॉग राहत नाही. ती येतेच मुळात तुफानावर स्वार होऊन. सात सीजन ज्या क्षणाची वाट डोळ्यांच्या खाचा होईपर्यंत पाहिली ते वेस्टोरेसच्या भूमीवरचं डेनेरिसचं थेट युद्ध एकदाचं पहायला मिळालं. आग ओकणं म्हणजे काय ते असं सोदाहरण स्पष्ट केल्याबद्दल HBOकारांना दाद द्यावीच लागेल....

अर्थात एपिसोडची सुरूवात चेतेश्वर पुजारा आणि राहुल द्रविडच्या कूर्मगतीने झाली. हायगार्डन च्या सुलभ विजयानंतर ल्यानिस्टर कंपूमधे उत्साहाचं उधाण आलेलं.. (iPhone 7 या माझ्या महागड्या फोनच्या मराठी टाईपिंगमधे La हे ल्या असंच लिहावं लागतं हे इथे सखेद नमूद करावंस वाटतं... असो). आता कधी एकदा हे सोनं गाडीत भरतो आणि आयर्न बँकेकडून आलेल्या मायक्रॉफ्ट च्या तोंडावर मारतो असं जेमी ला झालेलं. ब्रॉनचं आपलं तुणतुणं चालूच. अगदी एकशे सदोतीसावा वेतन आयोग लागू करून दिला तरी कुरकुर करत राहणार्या सरकारी कर्मचार्याप्रमाणे ब्रॉन "एक Castle द्या मज कुणी आणुनी" चा राग आळवायचा थांबत नाही.

विंटरफेलला आमच्या आर्या स्टार्क ची 'घरवापसी' झाली. फारच रोमाचंक प्रसंग बॉ... I am Aarya Stark and I live here ला आणि नंतर So they call you Lady Stark now? या चुरचुरीत संवादाला मी गगनभेदी काल्पनिक शिट्टी पण मारली. परतलेली आर्या काहीच्या काही बदललेली आहे हे ब्रियान सकट सगळ्यांच्या लक्षात आलं - विशेषतः सान्सा च्या ! आर्याला सफाईदार प्रमाणे लढताना पाहून तिचा चेहरा कुणाचं काही चांगलं न बघवणार्या ठराविक मराठी न्यूज अँकर सारखा काळवंडून का जात होता हे त्या एका लॉर्ड बेलिशालाच ठाऊक. मीरा रीड घरी निघाली आणि जाताना ब्र्यानच्या (remember iPhone typing issue) कठोर बनलेल्या हृदयाला दूषणं देऊन गेली.
आर आर मार्टीन ने अलोट पात्रं निर्माण केली.पुण्यातील लबाड उडपी हॉटेल वाले एकच भाजी जुजबी फरक करून व्हेज कढाई, मिक्स व्हेज, व्हेज कोल्हापुरी इत्यादी बहुसंख्य नावाने खपवतात. तसं बहुधा स्टॉक संपत आल्याने मार्ट्याने 'ब्र्यान-ब्रॉन-ब्रियान प्रथमा' अश्या विभक्त्या सुरू केल्या. हे सारं लक्षात ठेवणं महाकर्मकठीण काम.

लिटलफिंगर ने वादग्रस्त dragger ब्र्यान ला दिला आणि चिरंजीवांनी तो 'एका cripple ला याचा काय उपयोग' असा सेमी-इमोशनल डायलॉग मारून पुढे आर्याकडे सरकावला. एका कट्यारीच्या जीवावर (व महागुरूंच्या कृपेने) झी मराठी आपल्याला किती पकवत असते हा इतिहास ताजा असतानाच आर्या सारख्या सूडयात्रेवर असलेल्या पात्राच्या हातात हत्यार आलंय. ही कट्यार निःसंशल लिटल फिंगरच्या(च) काळजात घुसणार !!
तिकडे Dragonstone ला खाणकाम करताना जॉन स्नो ला काहीतरी सापडलंय आणि तो ते डेनेरिसला दाखवू इच्छितोय. दोघेजण एकटेच गुहेत घुसताना पाहून कोट्यावधी चाहत्यांची मनिषा सरतेशेवटी पूर्ण होणार असा फुकाचा विचार मनात तरळून गेला. कारण मागे जॉन गुहेत गेलेला तेंव्हा येग्रीट बरोबर होती आणि पुढे.... असो. पण अजून तरी डेनेरिस चा इगो कोकणकड्या सारखा अभेद्य उभा आहे. त्यामुळे जवळीकीच्या एकदोन बाष्कळ क्षणांखेरीच कुणाच्या हाती काहीच लागलं नाही. गुहेतल्या भित्तीचित्रांवरून असं लक्षात आलं की पुरातन Children Of Forest आणि First Men हे एकत्र येऊन व्हाईटवॉकरशी लढले होते. त्यामुळं त्यांच्या वारश्याची शेखी मिरवणार्या आपण एकत्र येण्यात भलाई आहे असं जॉन ने ड्यानीला (iPhone सुधारा रे कुणीतरी..ड्यानी काय ड्यानी?) पटवलं. तिथे ती ओके होती पण काठावर येऊन स्वारी टिरीयन वर अचानक सटकली. सगळीकडे यथेच्छ दारूण पराभव स्वीकारल्यानंतर सोनिया गांधी अहमद पटेलांवर अश्याच भडकल्या असतील काय?? तिकडे इसॉस वगैरे भागात प्रतिरोज दोन या रेटने लढाया करणार्या डेनेरिसला या बेटावर नुसतं वाट पहात बसणं थोडीच मंजूर होणार?
मागे एकदा रिअल माद्रीद च्या कोच ला कीडा आला आणि त्याने महत्वाच्या म्याचमधे आमच्या ख्रिस्तीयानो रोनाल्डो ला चांगला तासभर बाहेर बसवून ठेवला. समोरच्या टीमची आक्रमणं रोनाल्डो सीमारेषेच्या बाहेर हात चोळत (व पाय झाडत) नुसताच पहात राहीला होता. डेनेरिसची अवस्था मला तशी वाटली. या प्रभागात घडलेली अजून एक घटना म्हणजे थिऑन ग्रेजॉय यत्किचींतही अपराध वा शरम न बाळगता परतून आला. त्याला यारा ला सोडवण्यासाठी राणीची मदत हवी आहे. मला तर वाटतंय थिऑन ला सर्वप्रथम एखाद्या निष्णात psychotherapist ची नितांत गरज आहे!!

हायगार्डनला लुटीचे पेटारे भरून परत निघण्याच्या तयारीत असलेल्या ल्यानिस्टर आर्मी ला संभाव्य धोक्याची चाहूल लागली. कमाल चित्रीत केलाय हा प्रसंग. दिग्दर्शकाला दहापैकी अकरा मार्क. एक्सप्रेस ट्रेन यायच्या आधी रूळ तडतड आवाज करतात तसे घोड्याचा टापांचे resonate होणारे आवाज, थरथरणारी भूमी आणि मग टीपीकल डोथ्राकी हाकारे देत सरळ चाल करून येणारं सैन्य. Its bloody War.
आणि मग ज्या क्षणासाठी आख्खा इंटरनेट Datapack एकेक एमबी करून वाचवला ते अंगावर बाभळी-कम-निवडुंग फुलवणारं, रोमहर्षक, Dragonमयी आक्रमण.
वीकीपीडीयाच्या सौजन्याने डेनेरिसचे तीन पुत्र पुढीलप्रमाणे :
Drogon - Black with red marking
Rhaegal- Green with bronze marking
Viserion - Creamy white with gold marking

या युद्धासाठी ती ड्रॉगनवर स्वार होऊन आलीये. सैन्याच्या डोक्यावरून झेपावत तो एक जबरदस्त चीत्कार टाकतो आणि मुखातून आगीचा लोळ सोडतो हा निव्वळ रिपीड मोडवर पहाण्याजोगा प्रसंग. याचसाठी केला... होता अट्टाहास!! GOTभक्त बनल्यापासून या दिवसासाठी मन आसुसलेलं होतं... लगे रहो.
हिटलरच्या blitzcreig सारखा सपाट्यानं झालेला हा हल्ला बघून ब्रॉन व जेमीची चांगलीच हातभर फाटली. इकडे येडे डोथ्राकी आणि तिकडे आग ओकणारं जनावर या दोहोंमधे बेक्कार फसले सगळे. Ageon-The Conquerer ने प्राचीन काळी अश्याच Dragons च्या जोरावर आख्खा खंड जिंकून घेतला होता त्याची प्रकर्षाने आठवण आली. Aerial Shooting अद्वितीय दर्जाचं. VFX वर्णनापलीकडचा भारी आणि युद्धभूमीवरचं चित्रीकरण पण एकदम कडक. आग हे पंचमहाभूतांपैकी एक तत्व किती terrifying असू शकतं हे समजतं. Dragonच्या झंझावातात कुणाचा टिकाव लागणं शक्यच नव्हतं. सेरसीने डोकं लाऊन करून घेतलेलं एक मशिन सरतेशेवटी कामी आलं. ब्रॉन ने हिरोगिरी करून ड्रॉगन ला एक बाण घुसवून जखमी केलंच. Shear bad luck and misfortune. एरव्ही अजून दहा एक मिनीटात त्याने सगळ्यांना जाळून खाक करत 'रक्षा'बंधन साजरं केलं असतं. घाव मात्र वर्मी बसलाय. डेनेरिस ने त्याला कसाबसा land केला पण पोरगं घायाळ झालेलं पाहून आपण हळहळलो. चालायचंच.

विनाशकाले विपरीत बुद्धी: Crash Site वर एकाकी असलेल्या खलिसी ला बघून जेमीचं क्षत्रिय रक्त सळसळलं आणि त्याने अविचारी attack केला. फार पूर्वी जेमीने डेनीच्या बाबांचा खेळ केला होता. यावेळी तो पोरीवर उठला. अर्थात Down but not out हे टारगेरीयन परीवाराचं व्यवच्छेदक लक्षण असल्याकारणाने ऐनवेळी Drogan ने तोंड उघडलं आणि थरारक काहीतरी घडलं. ब्रॉन ने उडी मारून जेमीला मृत्यूच्या दाढेतून बाहेर काढलंय खरं पण खरेच ते पूर्णपणे वाचलेत का? जेमीचा विषय टोटल मधे संपतोय की काय?? एका वाईट cliffhanger moment वर एपिसोड संपवून HBO ने आमचा आख्खा आठवडा परत एकदा खराब करून टाकला.

काही अनुत्तरीत प्रश्न :
(१) जे dragons वास्तविक army of deads शी लढताना वापरायचे आहेत ते डेनेरिस इथल्या फालतूच्या चढायांमधे वाया घालवते आहे. जॉन स्नो ने हेच कोकलून सांगितलं पण इथे लक्षात कोण घेतो? उद्या एखादं पिल्लू मेलं तर त्याला जबाबदार कोण??
(२) जेमी ल्यानिस्टर या पात्राविषयी मला कधी कधी खूप सहानुभूती वाटते. विशेषतः मेहनतीने जमा केलेल्या गाड्या जाळपोळीत नष्ट झालेल्या पाहतो तेंव्हा त्याचा चेहरा किती केविलवाणा झालेला दाखवलाय...या माणसाचं भवितव्य काय?
(३) आर्याचा पुढचा plan काय? की ती जॉन परत येण्याची वाट पाहतेय?
(४) जॉन ला काळ-वेळेचं काही बंधन आहे की नाही? नॉर्थ-बिर्थ सगळं विसरून तो आपला निवांत खणत बसलाय...आणि शेवटी तो knee bend करणार की नै??
(५) सगळ्यात महत्वाचं म्हणजे मेन स्टेशन मधे यायच्या आधी गाडी साईडींग ला थांबून रहावी तसे विंटर आला तरी व्हाईटवॉकर अजूनही वॉलच्या मागे (वेटींगमधेच) आहेत की काय??

⁃ Vikrant Deshmukh

#GOT #GameOfThrones #S07E04 #TheSpoilsOfWar

गेम ऑफ थ्रोन सीजन७ एपिसोड३ : द क्वीन्स जस्टीस

बंदी बनवून आणलेल्या राजा पुरू ला अलेक्झांडरच्या सभेत आणण्यात आलं. सुंभ जळाला तरी पीळ तसाच होता. सिकंदराने विचारलं, "हे राजा, तुला कशी वागणूक दिली जावी?"
यत्किंचीतही वेळ न दवडता पुरू ताठ मानेने उत्तरला, "एक सम्राट दुसर्या सम्राटाला देतो तशी!!"


सीजन ७ भाग ३ मधे Dragonstone च्या काठावर उतरल्या उतरल्या जॉन स्नो आणि टिरीयन मधे संवादाची जी लवंगी माळ फुटली ती पाहून प्राथमिक शाळेच्या लायब्ररीत वाचलेल्या वरील प्रसंगाची आठवण न झाली तरच नवल.. सगळ्या नॉर्थ सरदारांनी दिलेल्या A Targeryan can't be trusted या सल्ल्याला फाट्यावर मारून जॉन डेनेरिस ला भेटायला या बेटावर अवतरला. त्याचं लक्ष एकच - Dragon Glass.
डेनेरिस मात्र याला झुकवून आपला एकछत्री अंमल establish करायला उतावीळ झालेली. मिसांड्रीने लांबलचक मालगाडीसारख्या उपाधींनी डेनेरिसची उद्घोषणा केल्यानंतर सर डेव्हॉस नी "This is Jon Snow and he is king in the North" अशी सुटसुटीत पण खसखस पिकवणारी ओळख करून दिली. मला ते 'धमाल' नामक चित्रपटातील "अय्यो नाम बताते बताते गोवा आ जायेगा.... चिन्नास्वामी मुत्तुस्वामी वेणुगोपाल अय्यर" या अजरामर डायलॉगसमूहाची आठवण आली.

रेड वुमन ने "My work is done... I have brought Ice and Fire together" असं सांगितल्यावर कट्टर मार्टीन चाहत्यांच्या डोळ्यात पाणी, कंठात आवंढा आणि अंगावर रोमांच उभे राहिले असतील... याचसाठी केला, होता अट्टाहास !!
अर्थात सुरूवातीला दोन्ही पक्षकारांनी जाम लाऊन धरलं.. पण अबलख सल्लागार टिरीयन ने प्रकरण हाताबाहेर जाऊ न देता मिटवलं. तो जॉन ला ऑनेस्ट म्यान म्हणून ओळखतो. डेनेरिस किंवा तत्सम कुणालाही व्हाईट वॉकर शी एका टक्क्याचं देणंघेणं नाही पण जॉन स्नो च्या इशार्यातली तळमळ एका टिरीयन लाच थोडीबहुत कळते आहे असं दिसतंय...

अनेक लोकांनी सोशल मिडीयावर लिहील्याप्रमाणे या एपिसोडचे नाव 'Queen's Justice' न ठेवता 'Queen's Revenge' असायला हवं होतं. युरॉनने पकडून आणलेल्या कन्यांवर जो भीषण अत्याचार तिने सुरू केलाय तो पाहता बाई दिवसेंदिवस दुपारी झोपेतून उठवलेल्या पुणेकरासारखी कडवट होत जाणार हे क्लीअर दिसतंय. युरॉन ला नेव्ही चीफ करून तूर्तास दूर धाडलं पण त्याच्यासारखा अस्तनीतला साप बाळगणं किती धोक्याचं आहे हे सांगायला तिला कोणा प्रशांत किशोर सारख्या strategist ची गरज नाही. एलेरिया रूढार्थाने संपली आणि ओलेना ला जेमी ने बर्यापैकी वेदनारहीत मृत्यू दिला. पण जाता जाता 'Tell Cersai, I want her to know it was me" असा जबरदस्त उलटा प्रहार करून म्हातारीने मजा आणली. टिरीयन च्या मदतीने ग्रे वर्म ने Casterly Rock चा पाडाव केला खरा पण हे म्हणजे बांगलादेश किंवा केनयाच्या टीम ला भारतात पाटा पीचेस वर खेळायला लाऊन शतकं ठोकण्यासारखं आहे. खरी Lannister Army तिकडे हायगार्डन ला जाऊन कार्यभाग साधत असताना इथला विजय (दीनानाथ चौहानांचा नव्हे.... Sorry, bad punch under influence of चला हवा येऊ द्या) किती कुचकामी आहे हे लौकरच कळेल. वरती युरॉन ने त्याची गलबतं जाळून पुरती कोंडी केल्याने ग्रे वर्म ला कुठून इकडे येऊन पडलो असं वाटत असणार..

 जेमी च्या सैन्यात आपला राऊडी ड्यूड ब्रॉन आणि Samwell चे बाबा पण दिसले. म्हातारा बर्यापैकी राजनिष्ठ आणि हेकेखोर वाटतो. पोरगं जितकं नोबेल बाप तितकाच वाकड्या चालीचा दिसतो. असो.
डेनेरिसच्या बाबतीत मागणी-पुरवठ्याचं गणित थोडं बिघडत चाललंय. ते साधारण असं :
वजा ओलेना आणि टायरेल समूह
वजा यारा थिऑन व ग्रेजॉय परीवार
वजा एलारीया आणि Sandsnakes

अर्धवजा अनसलीड्
अधिक जॉन स्नो व उत्तरगण
अधिक जोराह मॉरमोंट

अगदी 'आमुचा रामराम घ्यावा' मोड मधे गेलेल्या जोराह ला स्यामवेल ने बॉलिवूड स्टाईल चमत्काराने बरा केला. जरा तब्बेत वगैरे बनवायची सोडून तो कपडे चढवून थेट ड्यानी च्या ताफ्यात सामील व्हायलाच निघालाय... बाकी या आगाऊ achievement बद्दल सिटाडेलचा प्रोफेसर अस्थाना (पहा, वाचा : मुन्नाभाई MBBS) भयंकर खवळलाय. 'तुम्हे क्या लगा? सरदार खूश होगा? सबासकी देगा?? आक् थू..' अशी यथेच्छ संभावना करून त्याने Samwell ला बर्यापैकी कोलला. जोराह तिकडे पोचून लढाईत काही tangible मदत करणार की नुसतेच emotional conflict उभे करत बसणार हे आता येणारे HBOच ठरवेल.

विंटरफेल ला गेट शी कोणी येऊन धडकलं. ती व्यक्ती आर्या असेल अशी सर्वमान्य अटकळ असताना समोर आला तो थ्री-आईड् रेव्हन बनण्याच्या शेवटच्या टप्प्यात असलेला ब्रान! Another Stark back home...चलो, एक से भले दो... पोराला काही दृश्यं दिसताहेत आणि त्याला जॉन स्नो ला काहीतरी सांगायचंय... मला वाटतं की R+L=J थेअरी त्याला कळालेली आहे. When Winter will come, I need to be ready for that असं त्याने व्यक्त केलेलं रेव्हनीय मनोगत शहारा उमटवून जातं. बागेतलं तेच नाक-डोळे काढलेलं झाड पकडणार बहुतेक तो... लिटलफिंगरचा बिब्बेघालणी कार्यक्रम डाव्या विचारवंतांच्या नेटाने चालू आहे. सान्साला फुकाचे सल्ले देणे हा त्याचा वैयक्तिक छंद. पण आख्खं गेम ऑफ थ्रोन त्याच्या या कलागतींनी(च) सुरू झालंय हे पुस्तकाचे जुनेजाणते वाचक अद्याप विसरले नसतील...

आता पुढे काय? टारगेरीयन रक्त अंगात खेळवणारा जॉन स्नो ड्र्यागन वर कधी स्वार होईल काय? सेरसी चा अश्वमेध कोण अडवणार? थिऑन ग्रेजॉय हा टॉन्सिल किंवा एपेंडीक्सप्रमाणे अत्यंत निरूपयोगी भासणारा प्राणी आपण कथाभागात का पाळून आहोत? जेमीचं केमिकल व सायकॉलॉजिकल कंपोझिशन नेमकं आहे तरी काय? युरॉन दैत्याचंदहन केंव्हा व कोणाहस्ते? आणि सगळ्यात महत्वाचं म्हणजे आर्या स्टार्क सारखा इस्पिक एक्का बाजूला ठेवून इतर तिर्या, चौव्या उतारी करण्याचं कारणंच काय ???

#GameOfThrones #GOT #S07E03 #QueensJustice


गेम ऑफ थ्रोन सीजन७ एपिसोड२ : स्टॉर्मबॉर्न

आमच्या इंग्रजी मधे एक म्हण आहे "Power corrupts... and absolute power corrupts absolutely". बिचार्या Vareys ला तोंड सोडून फाडफाड बोलणारी डेनेरीस बघून हीच्या डोक्यात पुरेपुर हवा गेलेली आहे हे सांगायला कुणा ज्योतिष्याची गरज नाही. चार बायका मिळून (पक्षी : यारा, डेनेरिस, एलेरा, ओलेना) पाचव्या बाईच्या (पक्षी: सेरसी) साम्राज्याचा विनाश करण्याच्या कल्पना लढवत असतात हा नवपुरोगामी विचारांचा विजय आहे !!! त्यातही ओलेना ने You are dragon so be a dragon म्हणत डेनेरिस चा फुल्ल भरलेला फुगा अजून चेकाळेल याची पुरेपुर व्यवस्था केलेली आहे.
Agon The Conquerer असो की नंतर आलेला महाविध्वंसक Mad King, वेस्टोरेस रयतेच्या मनात Targeryan नावाविषयी घृणा आहे. टिरीयन ने हाच मुद्दा उचलून धरत डोळ्यावर येणार्या लढाया टाळत, मोठ्या हुशारीने डोथ्राकी व Unsullied ना Lannisport ला पाठवण्याची क्लृप्ती योजली आहे. सल्लागार असावा तर असा... उगाच नाही जॉन स्नो त्याला He is a Good Man म्हणाला. तरीही चान्स घेऊन "आम्ही तरी सैन्य घेऊन आलोत, तू काय आणलंय घंटा?" असं एलेरा ने टिरीयन ला सुनावलंच.. समाजवादी (सत्तेमधे + माजवादी) झालेली डेनेरिस "बोलवा त्या जॉन स्नो ला Dragonstone वर" असं फर्मान काढते तेंव्हाच तिला near future मधे मोठे फटके बसणार हे चाणाक्ष अश्या मी ताडलं !!

राजधानीमधे सेरसीचा राजकारणी मेंदू फुल्ल हॉर्सपॉवर मधे काम करत आहे. साऊथमधल्या सगळ्या सरंजामदारांना एकत्र करून तिने त्यांच्या मातृभूमी प्रेमाला साद घातली आहे. त्यांच्या डोक्यातली उरलेली किल्मिषं घालवण्याचं काम जेमी करतो आहे. सिटाडेल मधे Samwell काही कारण नसताना मुन्नाभाई MBBS बनून जोराहची कातडी कुरतडायच्या मागे लागला आहे. (IT Joke alert : हे म्हणजे नुकताच मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल शिकलेल्या माणसाला Unix System Administrator बनवण्यासारखं आहे.)
त्याने पाठवलेला रेव्हन व डेनेरिसचं समन्स जवळपास एकाच वेळी विंटरफेल ला पोचलं व (IT Joke Alert) जॉन स्नो ने एखाद्या कसलेल्या प्रोजेक्ट म्यानेजर सारखी झडून सगळ्यांची मीटींग बोलावली. यात धर्मराज स्नो देवांचं स्वगत आणि काही फुटकळ सरदारांची मनोगतं सादर करण्यात आली. (IT Joke Alert) कस्टमर कमिटमेंट आणि ऑफशोअर रिसोर्सेचा गाढवीपणा या दुहेरी कचाट्यात सापडलेला IT Project Manager जसा चर्चेसाठी नव्हे तर केवळ डिसीजन convey करण्यासाठी मीटींग घेतो तसं आपण डेनेरिस ला भेटून मैत्री करणार आहेत असा मानस जॉन स्नो ने भर सभेत बोलून दाखवला. सत्तेत असलेल्या भाजपाच्या प्रत्येक निर्णयाला विरोध(च) करायचा असं ठरवलेल्या (आणि सत्तेत असलेल्या) शिवसेनेप्रमाणे सान्साने लगेच दोन पाँईट रेज केले. पण उपद्रवी मुलाला वर्गाचा मॉनिटर करावा तसं Till I come back, North will be in your hands असं म्हणत स्नो ने आपण कच्च्या गुरूचे चेले नाहीत हे सप्रमाण सिद्ध केलं. ते ऐकून लिटलफिंगरचं कारस्थानी रक्त 'किती सांगू मी सांगू कुणाला... आज आनंदीआनंद झाला' म्हणत नाचू लागलं. त्याच भावनेच्या भरात तो जॉनला नडायला गेला व मार खाता खाता वाचला.
Lesson Learnt : प्रवासाला निघालेल्या माणसाची आई-बहीण काढू नये !! (Hint - Lynna Stark, Sansa Stark पहा,वाचा : जॉन स्नो ची वंशावळ)

आर्याचं गणितंच मला कळेनासं झालंय. ती Kings Landing कडे का चालली आहे? मागच्या आठवड्यात एड शिरीन, या आठवड्यात हॉट पाय/नेमेरीया... कुणीही भेटत आहेत तिला.. आता एक हाऊंड आणि गँड्री तेवढे राहीले. आर्याने विंटरफेल ला जाऊन स्टार्कांची position consolidate करावी या मताचा मी आहे. पण आले मार्टीनच्या मना, तेथे कोणाचे चालेना ...
बाकी facial expressions च्या बाबतीत मेसी विल्यम्स सगळ्यांची मुकुटमणी आहे. जाणार्या डायरवूल्फ ला पाहून डोळे किंचीत पाणावत ती जेंव्हा "It's not you" म्हणते तेंव्हा एखाद्या सरकारी बाबूच्या किंवा HR Managerच्या अंतःकरणालाही पाझर फुटावा !!
'वळचणीचं पाणी शेवटी वळचणीलाचं जातं' अशी पण एक म्हण आहे. (या वाक्याने तरी लेखकाचं भाषेवरील प्रभुत्व लक्षात यावं एवढीच माफक अपेक्षा आहे!) तद्वत युरॉन ने क्रोर्य, कावेबाजपणा व द्वेष यांचा Triple Sundae पेश करत सनस्पीअर ला जाणार्या ताफ्यावर हल्ला केला. त्याची ताकद establish करण महत्वाचं असल्याने 'कौसल्या चायनीज सेंटर' चालवणारा शेफ ज्या स्पीडने कोबी व पातीचा कांदा कापतो त्या सफाईने युरॉन ने यारा, एलेना व कंपूची कत्तल केली. त्यातही थिऑन च्या सबकॉन्शस मनाने ऐनवेळी दंगा घालणार्या सेलिब्रीटी प्रमुख पाहुण्याप्रमाणे नको तेंव्हा चोथा केला. He was never the same person again हे वाक्य क्रॉसवर्डमधे आपण फुकटात उभ्या उभ्या वाचून घेतलेल्या बर्याच पुस्तकात असतं. तसा रिक चा थिऑन कधी झालाच नाही. Very Sad. हे पाहून दुपारी १२ ते ४ दुकान बंद ठेवणारा व सुईच्या नेढ्यातून दोराही ओवू न शकणारा आमचा एक मित्र त्वेषाने म्हणाला, "तू लढूच नको... तू फक्त कुत्रीच सांभाळ" (संदर्भ : https://www.popsugar.com/…/Alfie-Allen-Brings-Dog-Comic…/amp. ). असो. टीम डेनेरिस डाऊन बाय मेनी. अर्थातच, डाऊन बट नॉट आऊट !!

⁃ विक्रांत देशमुख

तळटीपा :
(१) मिसांड्री व ग्रेवर्म मधला "प्रसंग" हा कथेच्या दृष्टीने Queue शब्दामधील ueue अक्षरसमूहांप्रमाणे useless असल्याने त्यावर काहीही बोलणे व्यर्थ आहे.
(२) कौसल्या चायनीज सेंटर हे दुकान पुण्यात म्हात्रे पुलाजवळ आहे/होते. दुकानावरील लाल ड्र्यागन हा ड्र्यागन कमी व बोकड जास्ती वाटायचा!!
(३) भागाचे शीर्षक हे नव-व्हीलन मान्यवर युरॉन ग्रेजॉय यांना उद्देशून आहे किंवा कसे??

#GameOfThrones #GOT #S07E02 #Stormborn

गेम ऑफ थ्रोन सीजन७ एपिसोड१ : ड्रॅगनस्टोन

फाल्गुनी पाठक नवरात्रीची, नगरसेवक मनपाच्या अंदाजपत्रकाची, तरण आदर्श 'खानाव'ळीच्या नव्या सिनेमाची व सरकारी कर्मचारी ५ वाजण्याची ज्या आतुरतेने वाट पहात असतात त्याचा कित्येक पट अधिक उत्कंठा आपल्या सगळ्यांना देऊन राहिलेला गेमऑफ थ्रोनचा सातवा सीजन अखेर सुरू झाला. HBO ची खरखर असलेली स्क्रीन जाताच वॉल्डर फ्रे च्या अंधार्या महालातील छोटेखानी गेटटुगेदर चे दर्शन झाले आणि आपल्या आसनावरची पकड घट्ट करून बसलो आपण... एखाद्या दिवशी वारं पिऊन आलेला ख्रिस गेल किंवा कोरी अँडरसन कसा पहिल्या चेंडूपासून पिसाटल्यासारखा मारत सुटतो तसं आरंभिक प्रसंगातच आर्या स्टार्क ने एपिसोड खाऊन टाकला.
"Leave the one wolf alive and the sheep are never safe" .... कडकडीत षडज् लागलेला. आणि कत्तलीनंतर आलेलं धडाकेदार "the North remembers" हे महावाक्य... इथे अंगावर काट्याचं जंगल उभं राहिलं नसेल तर तुम्ही आपलं GOT सोडून देऊन सोनी वर डब हिंदी व्हर्जनचा "रूद्रम्मादेवी"(च) बघत बसलेलं उत्तम !!
विंटरफेल मधे जॉन स्नो आणि सान्सा मध्ये strategic मतभेद होतात. पण ते भर मिटींग मधे करणं हा दोघांचाही बालिशपणा आहे. हे पाहताना लिटलफिंगरला मोदीविरोधी फुटकळ बातमी मिळालेल्या बरखा दत्तसारखा आसुरी आनंद झालेला दिसला. अर्थात 'I know exactly what he wants' असं म्हणत सान्साने आपल्या सजगपणाची तूर्तास तरी ग्वाही दिलेली आहे.
नविन जॉब मधला पहिलाच दिवस जॉन साठी तण्णातण्णीचा गेला. Kastrark and Amber कुटुंबांची लफडी, dragonglass चा शोध घेण्याची मोठी मोहीम आणि 6 to 60 वयोगटातील आबालवृद्धांना मिलीटरी प्रशिक्षण देऊन White Walkers च्या against लढायला तयार करणं असे अनेक दूरगामी निर्णय (ज्याला आम्ही आमच्या management च्या भाषेत High Impact Decisions म्हणतो) जॉनला घ्यावे लागले. सिटाडेलमधे सामवेल ला Dragonstone च्या पायथ्याशी भरपूर DragonGlass material आहे हा शोध लागला आणि त्याने रेवन द्वारे मेसेज सेंड पण केला. मला कधीकधी सान्सा चा approach खूप practical वाटतो तर जॉन स्नो अजूनही धर्मराज युधिष्ठीर mode मधेच आहे. असो.

Kings Landing ला सेरसी 'असंगाशी संग' करायला निघाली आहे. ही ग्रेजॉय जमात अत्यंत बेभरवशाची व नवसागर दारूप्रमाणे जहरी आहे हे न कळण्याइतकी राणी खुळी नाही. शिवाय जेमी insecure तिला आत्ता परवडणारं नाही. पण utility पहा. युरॉन कडे Dragon Taming horn आहे. तो वापरून तिन्हीपैकी एक Dragon तरी तो पकडून आणून सेरसीला तोहफा देणार, हा आपला माझा अंदाज!
हाऊंड चं कथानक मला नेहमीच शर्टाला असलेल्या extra गुंड्यांसारखं वाटतं. याचा काहीतरी उपयोग आहे पण नेमका कसला हेच कळत नाही. त्यालाही आगीच्या ज्वाळांमध्ये White Walkers वॉलपाशी आलेले दिसले हे महत्वाचं. मित्रहो, आता वॉलपाशी खूप महत्वाच्या गोष्टी घडणार आहेत. Bran Stark तिकडे पोचून हर्षा भोगले बनणार असं दिसतंय. Hodor ची कमी त्याला पदोपदी भासणार आहे. "You will never be able to walk but you will fly" असं सुस्पष्ट वचन 3-eyed Raven ने त्याला दिलं होतं. मी त्या परीवर्तनाची वाट पाहतोय. एक गोष्ट मात्र नक्की की वॉलवर पहिली आहुती Wilding ची पडणार.

आणि मग डेनेरिसचा ताफा Dragon Stone च्या abandoned castle वर येऊन धडकल्याचा रोमांचक प्रसंग. डेनेरिसचं स्वभूमीवर परत येणं हा खूप मोठा विषय आहे. एकेकाळी Targaryen कुटुंबाचा बालेकिल्ला असलेली ही जागा Stannith Baratheon नंतर ओकीबोकी होऊन गेली. सर डेव्हॉस, मेलेसांड्री सगळे सगळे ही जागा सोडून कुठेकुठे स्थलांतरीत झालेत. आता उरलेत फक्त भग्न पण तरीही टोलेजंग अवशेष. मी मध्यंतरी काही कामानिमित्त मुंबई ला लोअर परळ भागात एका बंद पडलेल्या मोठ्या कापड गिरणीत गेलो होतो. तिथल्या भयाण शांततेच्या पोटातही एक दैदीप्यमान गजबज लपलेली होती. ती अजस्त्र यंत्रं, धूळ खात पडलेले जिने, डॉकींग स्टेशन्स सारं काही स्तब्ध होतं. पण या एकूण एक गोष्टी तिथं घडून गेलेल्या प्रचंड activitiesच्या जीवंत साक्षीदार होत्या. डेनेरिस निर्मनुष्य DragonStone च्या किल्ल्यात प्रवेश करती झाली आणि कुणी काहीच न बोलता त्या भव्य पण ऐतिहासीक प्रासादामध्ये फिरत होते तेंव्हा I could totally co-relate what that experience could have been !!
आणि मग जे ऐकण्यासाठी डी-मार्ट मधील ईअर स्टड आणून आणून आपण कान साफ करून ठेवलेत ते महत्वाचं वाक्य डेनेरिस च्या तोंडातून "Shall We Begin??"
Of course. मग आम्ही काय येडे म्हणून बसलो आहोत का?

⁃ विक्रांत देशमुख

#GOT #Season7Episode1

Tuesday, February 4, 2014

ये साब से पुछो.. :D



स्थळ : हिरा-पन्ना’, ’चौधरी सुपर मार्केटकिंवा अश्याच तत्सम नावाचे मारवाडी/राजस्थानी किराणा दुकान
वेळ : होणार सून मी त्या घरचीसंपून एका लग्नाची तिसरी गोष्टसुरू व्ह्यायच्या मधला अवकाश
पात्रे :
(१) बहुधा नुकत्याच लागलेल्या अमाप भिशीमधून दुकानात फुल्ल माल भरलेला (आणि ८२ रूपयाच्या बिलाला Pay करण्यासाठी आपण शंभरची नोट दिली की इतक्या शुल्लक हिशोबासाठीही कॅलक्युलेटर वापरणारा) दुकानाचा मालक
(२) गडी ’अ’ - सेम रंगाचा शर्ट आणि सेम रंगाची पॅंट घातलेला, भरपूर तेल चोपलेला आणि सराईतपणे पिशव्या भरणारा
(३) गडी ’ब’ - कायम काहीतरी वस्तू आत गोदामात जाऊन आणणारा (हा काऊंटरला कमी व ट्रान्झिंट मध्येच जास्ती असतो)
(४) गडी ’क’ - एक पाय दुमडून, वर करून गव्हाच्या पोत्यावर ठेवून, करगंळीने कान खाजवत उभा असलेला (हे पात्र जवळपास प्रत्येक किराणा दुकानात mandatorily आढळून येते... )
(५) पैसे देण्याघेण्याच्या व्यवहारात काहीतरी गफलत झाल्याने हुज्जत घालायला आलेली मराठमोळी बाई
(६) वरील पात्राला दुकानात पाठवून लांबून गंमत बघत बसलेला तिचा नवरा
(७) भडंग किंवा जॉटर रिफील किंवा फुलवाती वगैरे किमान विक्रीमूल्याची वस्तू घ्यायला गेलेला मी

मालक: ए छोटु... इधर आ (ज्याच्याकडे बघून याचीच छोटी मुले गावाकडे असावीत हा संशय दाटून यावा असा गडी काऊंटरपाशी येतो) जरा देख सहाबको क्या चाहिए..
मी : भैय्या, जॉटर रिफील है?
(गडी ’, गडी कडे हेत्वार्थकपणे पहातो.. गडी त्याच्या दिवसभरातल्या ३७८९ क्रमांकाच्या दुकान-टू-गोदाम या फेरीला प्रारंभ करतो... मी टाईमपास म्हणून इकडेतिकडे पहायला लागतो.. तेवढ्यात एक बाई तणतणत पायर्‍या चढून वर येते... मालक उगाच सावरून उभा राहतो आणि चेहर्‍यावर तुपकट स्माईल आणतो...)

बाई :  अरे वो भैय्या... (तिला वोच्या ऐवजी म्हणायचे होते हे मी क्षणार्धात ताडतो) आपने क्या बोला घरको? (हिंदीची लक्तरे करत बाई उद्गारत्या होतात.. मालकाच्या चेहर्‍यावरून आख्खा तुपाचा डबा ओघळायला लागतो)
मालक : क्या हुआ भाभी? (मालकांचा आवाज भीहे अक्षर म्हणताना हळुवार होतो)
बाई : (लोचटपणा ला साफ इग्नोअर करत) वो पाचसो कैसे क्या हुआ? इतना महाग वस्तू हम क्या भरते है क्या?
मालक : अरे भाभी, वो आप दो बार लेके गई थी ना सामान..
बाई : इतनासा फुटकळ वस्तू लिया तो इतना मोठा बिल? (हिंदीवर भीषण वार करत बाई फुत्कारतात)
मालक : अब कितनी महंगाई हो गयी है भाभी... दाम तो बढेगे ना?
बाई : कौनसा महंगाई भैय्या? तुमने वारेमाप भाव लगाया और वर ’इन’को क्या क्या बताया ? (बाई अनेक हिंदी साहित्यीकांच्या आत्म्याला वारेमाप तळमळायला लावतात... बाहेर लांब उभे असलेले बाईंचे इननजर चुकवत दादा’, ’नानाअसे लिहीलेल्या वैविध्यपूर्ण नंबरप्लेटच्या गाड्या पाहण्यात गुंग झालेले भासवतात.... गडी गोदामातून जॉटर रिफील घेऊन आलेला असतो.. (उपकंस बिगिन्स : हे वाण्याचे गोदाम म्हणजे एक अफलातून गूढ प्रकार आहे. त्या कुठल्या तरी हॉलिवूड चित्रपटात नायकाच्या घरात एक अज्ञात खड्डा असतो.. तो इतका खोल आणि अनाकलनीय असतो की बास्स... नंतर कळते की ते एक प्राचीन अथांग विवर आहे जे आपल्याला थेट पृथ्वीच्या अंतरंगात घेऊन जाते.. मला किराणा दुकानाच्या मागे असलेली गोदामे त्याच कॅटेगरीतील गूढगम्य जागा वाटतात...उपकंस एंड) बाई मागे हटायला तयार नसतात.. मालक जुजबी स्पष्टीकरणे देत काही कारण नसताना कडेला उभ्या असलेल्या मला संभाषणात ओढतो)
मालक : अभी ये साहाब को पुछो... मार्केटमे दाम कितने बढे है..
(बाई माझ्याकडे वळतात.. मी कुठल्याही ऍंगलने साहेबदिसतो का याची चाचपणी करतात आणि मोर्चा परत मालका कडे वळवतात)

बाई : उनको क्या पुछना? हम कितने दिन से आपका खरीदते है.. इतना महाग महाग भाव पैले (पहिले चा हिंदी उच्चार) नई (नहीचा हिंदी उच्चार) लगाते थे... (नईशब्दाबरोबर अशक्य मान हलवतात)
मालक : छोटु.. इनके खाते की बही लाओ (मालक फर्मान सोडतात.. गडी आज्ञाधारकपणे वही काढायला धावतो.. छोटुहे याचे विशेषण आहे की खरोखरचं पाळण्यातलं नाव आहे या विषयावर माझ्या डाव्या मेंदूतील काही पेशी लुटुपुटीची लढाई खेळतात.. ती लढाई अजूनही करंगळीने कान खाजवण्यात मग्न असलेल्या गडी चे दर्शन होताच थांबते.. हा कान खाजवतोय की करंगळीला धार करतोय?’ असा अत्यंत हिणकस दर्जाचा (पण आपले कॉलेज रियुनियन, संध्याकाळच्या ओल्या पार्ट्या, मुंबई लोकलमधील घामट प्रवास, दवाखान्याच्या वेटींग रूम इत्यादी ठिकाणी हमखास हशा आणि दाद मिळवून देणारा) विनोद माझ्या मनात तरळून जातो.. मी तो शिताफीने बाजूला करतो)

बाई : फिर इनको क्या बताया ?
मालक : अरे भाभी, जो हो गया बिल वही बताया ना.. हम थोडी ना झूट बोलेंगे.. जो एम.आर.पी. मे लिखा है वोही लगायेंगे ना.. क्यूं साब? (हा पुन्हा एकदा मला संभाषणात ओढतो.. मी हातात विसावलेली जॉटर रिफील काऊंटरवर ठेवत होकारार्थी माल हलवतो)
बाई : ऐसा उगाच कुछभी भाव मत लगाओ.. नही तो बोलती हूं मै भैय्या हम वो वडगावके किराणा दुकानसे माल भरेंगे (बाई परत हिंदी च्या काळजात वार करत गरजतात... गडी करंगळी आणि कान बदलतो.. वर पोत्यावर ठेवलेला पाय मात्र तोच असतो!)
मालक : आप किधरभी जाओ.. इतनाही भाव होगा (मालक गडी उर्फ छोटुने आणलेली वही उघडतो.. Da Vinci Code प्रमाणे काढलेल्या चित्रविचित्र आकृत्यांच्या जंजाळावर बोट ठेवून विजयी मुद्रेने बाईंकडे पाहतो.. लांबवर उभे असलेले बाईंचे इनअस्वस्थ होतात) ये देखो .. ये देखो... (गडी ’, ’आणि मी श्वास रोखून पहात राहतात.. गडी च्या करंगळीचा रोटेशन स्पीड वाढलेला असतो..) मैने बोला था ना..
बाई : (वहीत डोकावतात.. उगाचच मागची पुढची पाने चाळतात) ये हिंग का डब्बा कायकू लिया था? (बाईंना डब्बाच्या ऐवजी डबीम्हणायचे असते हे एव्हाना चाणाक्ष अश्या मी ताडलेले असते.. बाई नैराश्य लपवत उगाच शब्दांची जुळवाजुळव करतात) इत्तासा तो सामान और इत्ते पैसे?
मालक : (Aggressive होत खस्सकन वही ओढतो) देखो भाभी, अब आपके सामने ही है.. चाहिए तो ये साब को दिखाओ (मी घेतलेली जॉटर रिफील बाजूला सरकावत मालक ती वही मला आणि बाईला दिसेल अशी अलाईन करतो.. काळी पडलेली तांब्याची अंगठी परिधान केलेले बोट परत त्या अवाचनीय अक्षरांवर फिरवत मला यादी सांगू लागतो) ये देखो सर्फ का एक किलो, ये बाजरी, ये सनफ्लॉवर ऑइल, ये अमुक अमुक, ये ढमुक ढमुक.. (एखाद्या मुद्द्यावर वक्त्याला कोंडीत सापडलेले बघून अर्णब गोस्वामी जसा टेबलावर हात मारतो तस्साच हात मालक वही बंद करून कव्हरवर मारतात.. बाईंचा भयंकर नाईलाज झालेला दिसून येतो.. गडी काही काम नसतानाही उगाचच गोदामाची एक फेरी मारून येतो..)

मी : सेठ, ये रिफील का कितना हुआ?
मालक : (अजूनही त्याच तंद्रीत) भाभी हम इतने सालसे यहां धंदा करते है.. आपसे ज्यादा पैसे क्यू लेंगे.. ये साब से पुछो.. (एखाद्या गाण्यात कोणतेही कडवे झाले तरी गायक परत परत ध्रुपद आलवत रहातो तसे ये साब से पुछोचा पट्टा मालकांनी सढळ हाताने सोडला होता.. बाईंची चीडचीड होत असते आणि त्या पायी हिंदी व्याकरणाचे निर्घृण कोथळे बाहेर पडत असतात..)
बाई : हमने कुठे बोला तुम फसवते हो? जरा वाजवी लगावा करो ना..
मालक : जो मार्केटमे होता है वही हम लगाते है.. कंपनीका माल है ना.. हमारा थोडी है .. ये.सा.स.पु. ॥ध्रु॥
(गडी एव्हाना करगंळी बाहेर काढून तिला न्याहाळण्यात मग्न असतो - करगंळीला, बाईला नव्हे !)
बाई : मध्यम लोकोने किधर जाने का? (frustrationपायी मध्यम च्या पुढे वर्गीयम्हणायचे बाईंचे राहून गेलेले असते) अब पुढच्या वेळी खरीदनेके टाईम हमको लिश्ट चाहिये पहिले और बिल भी (मी, मालक आणि सर्व गडी यांपैकी कुणालाच हा पॉईंट कळालेला नसतो).. मै इनको बोलके रखती की ये दुकानमे हिशोब चेक करो.. (लांबवर उभे असलेले इनदुसरीकडे पहायला लागतात)
मालक : बिल्कुल बिल्कुल.. हमे क्या मिलेगा पैसे ज्यादा लेके? (त्याच्या वाक्यातला टेक्निकल फॉल्ट माझ्या त्वरीत लक्षात येतो पण बाई धुमसत असल्याने मी तो बोलत नाही) आप आओ या कोई और कस्टमर आये यही रेट लगाते है हम.. सुबह आओ, श्याम को आओ, एक तारीख को आओ.. कभीभी आओ.. वही रेट मिलेगा.. ये.सा.स.पु. ॥ध्रु॥ (मालक वहावत जाऊन statistically impossible अश्या probability सांगत असतो !)

मी : सेठ.. वो रिफील का कितना हुआ.. मुझे जाना है.. कितने देरसे ये आपका चल रहा है.. (मी आवाज किंचीत चढवून म्हणतो.. करंगळीवाला दचकून माझ्याकडे पाहतो.. गडी प्रतिक्षीप्त क्रियेने गोदामाकडे वळतो.. मालकाच्या चेहर्‍यावर केजरीवालकडून दिल्लीकरांचा अपेक्षाभंग झाल्यासारखे भाव उमटून जातात.. गडी उगाच रिफील उचलून मालकाला दाखवून परत खाली ठेवतो.. ’बिलिंगच्या आधी शिपमेंट कन्फर्मेश’ हा बहुधा त्याच्या जॉब डिस्क्रीपशनचा भाग असावा... बाई शरमल्यासारखे दाखवत पोबारा करण्याचा प्रयत्न करतात.. मालक ते ओळखून डाव टाकतो ..)
मालक : भाभी, एक मिनिट रूको.. मै ये साब के पैसे लेता हू..
बाई : (डिहायड्रेशन पेशंटच्या क्षीण आवाजात) रेहनो दो भैय्या.. मै इनको बोल्ती हूं.. अगली बार बराबर करना (गरकन वळून लांब उभ्या असलेल्या इनजवळ जाते.. दोघेही दुकानाकडे प्रत्येक ओव्हरच्या पाचव्या आणि सहाव्या बॉलला बाऊंडरी बहाल करणार्‍या अजित आगरकर सारखे खांदे पाडून पहातात आणि निमूटपणे चालायला लागतात.. मालकाला हर्षोन्माद झालेला असतो.. अर्धवट छोटुला आणि अर्धवट मला address करत तो बोलू लागतो..)
मालक :  देखा.. कैसे कैसे लोग होते है.. अभी ये वही मे लिखा है.. सब किमत बराबर लगाई थी फिर भी आ गई झगडा करने.. (मालकाच्या चेहर्‍यावरचे मगाशी आलेले तुपकट भाव जाऊन आता ६० वॅटच्या बल्बचे तेज लखलखायला लागलेले असते...माझे पैसे घेऊन सुट्टे परत देतानाही त्याची बडबड चालू असते) इनको उधार देनाही नही चाहिये .. सब सामान लेके जाते है और उपरसे ये हेडेक.. (’हेडेक’ शब्दाला तो डोक्याच्या ऐवजी मानेला का हात लावतो हे मला कळत नाही..)
(मी प्रचंड उशीरा मिळालेली वस्तू, तिची किंमत आणि वाया गेलेला वेळ यांचे त्रैराशिक मांडत दुकानाच्या पायर्‍या उतरू लागतो.. गडी कानात करंगळी घालण्याच्या तयारीला लागतो ... मालक मनोमन खुश होत टूथपिक घेऊन दात कोरायला सुरूवात करता.. गडी Statue Of Liberty सारखा केप्रचे मसाले ठेवलेल्या कपाटाला टेकून स्तब्ध उभा राहतो !!)     

Tuesday, January 7, 2014

मध्य रेल्वे आणि मी - एक चिंतनिका



या मुंबईतल्या मध्य रेल्वेचे आणि माझे अचानकच काय बिनसते, काही कळत नाही. तसा तर मी पुण्याहून आलो म्हणजेच समलाईनी’.. पण नाही... कुठे जरा निवांतपणे मुंबई लोकलमध्ये टेकावे म्हटले की झाली सुरूवात ......वास्तविक पाहता वेस्टर्न रेल्वेही आमची मावशी.. पण चर्चगेटपासून ते वसई रोड पर्यंत अनेक चित्रविचित्र वेळी प्रवास करूनही तिने कायम आपल्या प्रेमळ पदराखाली माझी निगराणी केलेली आहे. (मला हार्बर लाईनआपल्या नातेवाईकांमध्ये हमखास आढळणार्‍या एखाद्या शिष्ठ शहरी भाच्या सारखी वाटते... तर दिवा-वसई रेल्वेलाईन "वद जाऊ कुणाला शरण गं?" असं केविलवाणे गाणे म्हणत आपली आयडेंटीटी शोधते आहे असा भास होतो. अंधेरी-घाटकोपर मोनोरेलच्या फक्त नावातच रेलआहे... झाडाला डवरलेला मोगरा वेगळा आणि प्लास्टीकच्या पिशवीत ठासून रॅप केलेला शोभेचा मोगरा निराळा... कलीना, साकीनाक्याच्या पुलावरून सुरकन जाणारे ते निळ्या रंगाचे अंडाकृती डबे पाहिले अन् मी ठार निराश झालो...असो) पण आमच्या मायमाऊली सेंट्रल रेल्वेला कधी कधी मधूनच आमच्या सारख्यांची मज्जा करण्याची लहर येते. आणि रेल्वेच्या अतोनात प्रेमापायी मग हा निष्पाप जीव काही च्या काही करामती करत राहतो !!